RSS

Category Archives: Ouderdom

‘n Man vir altyd: drie stories oor liefde en honde

'n man vir altyd_voorblad_high res.jpgDie eerste van die drie stories in hierdie omnibus het ek ‘n klompie jare gelede geskryf terwyl ek by ‘n teler vir ‘n wolfhondbaba gewag het. Ek het baie met die teler gesels, van sy opleidingsklasse vir honde bygewoon en baie geleer. En vir altyd verlief geraak op die ras, wat ek as jong meisie die eerste keer in my man se familie leer ken het. Teen die einde van daardie jaar het Hilde deel van ons familie geword en die volgende twee boeke is in die roes van my liefde vir haar geskryf. 🙂 As jy dus nie van diere en veral van honde hou nie, moet jy dalk maar verbyhou by hierdie stories.
Dis ironies dat ek die proeflees vir die omnibus moes doen in Hilde se laaste tydjie by ons. Dit was emosioneel om weer te onthou hoe ek vir haar gewag het, watter harde maar vreugdevolle werk dit was om haar mooi op te voed en hoeveel vreugde sy in ons gesin gebring het.
Henri arboretum.jpgIntussen moes ons van Hilde afskeid neem en het die liewe Lea heel onverwags in ons lewe gekom. Ek het nooit vermoed dit kan so ‘n vreugde wees om ‘n bejaarde hond in mens se hart toe te laat nie. Sy laat my, snaaks soos dit mag klink, so baie aan my ma in haar laaste jare dink: Oud, bietjie broos, al deur die lewe getrap, maar steeds sag en geduldig en sonder ‘n greintjie boosheid of bitterheid in hulle Naby agter garagesamestelling. Ek wens ek kan ‘n oumens word soos Lea en my ma. Dis veral daardie sagtheid wat my bekoor, die gewilligheid om dinge te vat soos dit kom en nooit hatig en aaklig te word nie.
Ek het ook met die herlees agtergekom hoeveel my skryfstyl deur die jare verander het. Daar was hopeloos te veel uitroeptekens!! En hopeloos te veel kolletjies …  (kan nooit die regte term onthou nie) … En deesdae plaas ons nie meer Engelse woord kursief nie. Dis interessant hoe sulke goedjies mens kan irriteer as jy nie meer daaraan gewoond is nie. Ek het nie aan die stories getorring nie, maar aan bogenoemde goedjies kon ek wel ‘n bietjie verander (hopelik verbeter).
Die drie helde (Henri, Loekie en Rudolph) is van die lekkerste manne wat ek nog uitgedink het. In verskillende lewensfases, met verskillende geaardhede, het hulle vir my baie lewend geword.
Die dames van die laaste twee boeke (Mignon en haar ma, Bianca) is vir my spesiaal omdat hulle eintlik die “nare” vrouens in die eerste boek was, maar toe heldinne in eie reg geword het. Wanneer ek dit regkry om ‘n “slegte” karakter se goedheid ook raak te sien en ‘n ronde karakter van hom/haar te maak, is dit vir my ‘n groot lekkerte. Dit maak ook die romansegenre – waar daar altyd ‘n titseltjie fantasie betrokke is – meer realisties, want die helde en heldinne het ook maar hulle swak plekkies.
Hieronder is LAPA se persvrystelling oor die omnibus:
“Hierdie omnibus is ’n samestelling van drie van Marilé Cloete se vorige Romanzas, Man van min woorde, Man met ’n missie en Man van sy woord.
Man van min woorde:
Francesca begeer ’n Duitse herdershond, maar Henri van der Merwe dink nie sy’s ’n geskikte baas nie. Sy sál ’n hond kry, besluit sy, maar sy moet verbete keer dat Henri agterkom sy wil hom ook hê.
Man met ’n missie:
Hy gaan haar nader trek, syne maak. Suutjies, sonder dat sy dit weet. Al is hy ’n haastige man. Maar selfbeheersing, ontdek Lukas Bezuidenhout, is ’n moeilike ding. En ’n harder hardekwas as Mignon kry jy nie.
Man van sy woord:
Ná twintig jaar is Lourens terug om sy regmatige plek in sy dogter se lewe in te neem. Maar wat van Bianca? Kan hy verwag dat sy die seer van die verlede vergeet en nuut begin?”IMG_2821.JPG

 

Advertisements
 

Sleutelwoordw: , , , ,

Afskeid en verlies …

My gedagtes pas na die afskeid van my geliefde Hilde-hond – met behulp van wortelkoek en cappuccino … Kromrivier 006

Vandag weet ek opnuut: Verlies is deel van die lewe.

En: As jy liefkry, stel jy jou bloot aan seerkry.

Ja, ek weet ek het nie alleenreg op hierdie inligting nie. Die mens weet dit al eeue der eeue lank.

En tog hou ons aan om dinge – en mense – om ons te versamel.

En nie net te versamel nie, maar lief te kry.

Iewers diep binne glo elkeen van ons blykbaar steeds ons sal ‘n manier vind om die onafwendbare te Read the rest of this entry »

 

Sleutelwoordw: , , , , , ,

Knievervanging: random gedagtes, insigte, vrese en begeertes

knee_replacementEk het die afgelope ses weke van heelwat dinge intens bewus geraak. Hier is ʼn paar, in geen spesifieke volgorde nie:
1. Die verganklikheid en broosheid van ons lywe en hoe dit ongemerk toeneem met die jare.
2. Hoe maklik dinge met mens se gesondheid verkeerd kan loop.
3. Hoe langdurige pyn mens kan aftakel.
4. Die ongelooflike mediese kennis en tegnologie wat tot ons beskikking is.
5. Die baie knap en gewillige mediese personeel wat tot ons beskikking is.
6. My gevolgtrekking was dat baie van dié wat nie so erg gewillig lyk nie, waarskynlik chronies oormoeg is as gevolg van familieverpligtinge.
7. Dat mens so brood op die water genadiglik een of ander tyd na jou terugkom.
8. Dat familie en vriende kosbaar is.
9. Dat ʼn goeie wederhelf onvervangbaar en kosbaarder as korale is.
10. Wat ʼn voorreg dit is om te kan beweeg, hetsy met jou eie twee bene of jou eie vier wiele.
11. Hoe belangrik beweging vir ons liggaam is; hoe vinnig spiere agteruit gaan.
12. Hoe belangrik die oefeninge na ʼn vervanging is.
13. Hoe trots mens kan wees op ʼn kilo se stap met krukke en al.
14. Hoe vreemdelinge vriende word as jy net vriendelik glimlag bo-oor jou krukke.
15. Hoe seer die oefeninge na ʼn vervanging is.
16. Hoe belangrik dit is dat die been weer moet leer om volkome te buig en te strek.
17. Die geduld wat dit vat om daarmee vas te byt.
18. Die vreugde wat elke klein stukkie vordering bring.
19. Hoeveel moed dit vat om met krukke in die openbaar te verskyn.
20. Hoe mens skielik eetplekke op grond van hul toeganklikheid begin beoordeel.
21. Watter groot vordering al met algemene toeganklikheid gemaak is.
22. Wat ʼn voorreg dit is om self jou kos in die winkel te gaan koop.
23. Wat ʼn ongelooflike pyn rugpyn kan wees.
24. Wat ʼn voorreg dit is om op die bed te lê terwyl ʼn brawe man al die huiswerk doen.
25. Hoe lees mens se siel aan die gang kan hou.
26. Hoe musiek mens se siel aan die gang kan hou wanneer selfs lees nie meer werk nie.
27. Dat dankbaarheid inderdaad ʼn keuse is.
28. Humor ook.
29. Dat dankbaarheid en humor ʼn onoorwinlike kombinasie is.
30. Dat alles, alles weer verbygaan.

 
1 Kommentaar

Posted by op 22/03/2015 in Gesondheid, Ouderdom

 

Sleutelwoordw: , , , , , , ,

Kry vir jou ‘n nuwe knie – random gedagtes vir dié wat gevra het (of nie)

1. Jammer aan almal wat dit graag wil hoor, maar ek kan op hierdie stadium nie eenvoudig sê dit was maklik en ek sal dit enige tyd weer doen nie. Want maklik was dit allermins. En ek is na vertien dae nog nie seker dit was die moeite werd nie. Ek vermoed ek sal eers na omtrent drie maande regtig weet. Ek vermoed ook dis vir my ekstra ingrypend omdat dit die eerste enigsins ingrypende operasie is wat ek in my lewe gekry het. Wat natuurlik stof tot ongelooflike dankbaarheid is.

2. By my is die vooraf vrees vir enige nuwe ervaring gewoonlik erger as die ding self. In hierdie geval was dit in sekere opsigte so en in ander nie.

3. My vrees vir di'As far as dancing goes, the doctor says you need to stay off my feet for 6-8 weeks.'e dag se lê in Intensief en die morfienpompie was totaal onnodig. Dit was eintlik (relatief) heerlik daar. Want – logies – daar word intensief na jou gekyk. En die morfien sit jou op ʼn heerlike trip. Alles wettig en geoorloof. Moet net die dink jy gaan veel slaap kry daar nie. Dis nie ʼn plek vir slaap nie. Natuurlik my eie onnoselheid wat my ʼn ekstra slaappilletjie van die hand laat wys het. Volgende keer vra ek ʼn handvol.

4. Vermoedelik a.g.v. die morfien was ek op my stukke en oop vir mense. (En natuurlik amper pynvry. En sekerlik op ʼn high, want die operasie is gedoen en ek kan nie meer terugdraai nie.) Wat gelei het tot ʼn paar baie interessante gesprekke. O.a. met twee jong swart assistentjies wat my was en vertel van die tannie wat summier geweier het toe die jong manlike verpleër haar moet kom was. (Genadiglik het hy nooit in my omgewing gekom nie.) En die pragtige bruin assistent wat onopvallend agter my gordyne wegkruip en my vertel sy weier om soos omtrent al haar tydgenote ʼn kind te hê en net tevrede te wees met die lewe van almal rondom haar, sy soek meer in die lewe. Read the rest of this entry »

 

Sleutelwoordw: , , , , , , , , , , ,

Goeiemore, Mnr. Mandela

Goeiemore, mnr MandelaSoos die meeste Suid-Afrikaners was hierdie leser ook vaagweg bewus van die aantreklike jong witvrou aan Madiba se sy. Van tyd tot tyd het mens hulle in die pers gesien; die bejaarde swartman en die stralende blondine, dikwels met sy hand stewig in hare. Toe dit bekend word dat sy ‘n boek geskryf het oor haar tyd saam met hom, het dit ook my verbeelding aangegryp.

Die boek was nie vir my ‘n maklike lees, soos ek lesers daarvan hoor sê het nie. Dis ‘n lang dokument en daar is baie detail. (Op sommige plekke sou mens weer meer detail wou hê. Hopelik weet die skrywer niemand kan ooit almal plesier nie!) Dis nie altyd ‘n opwindende boek nie en vir my het dit beter gewerk om rustig en stuk-stuk daaraan te lees. Dit het uit die aard van die saak nie ‘n spanningslyn wat mens dwing om om te blaai nie, wat sommige lesers die woord “vervelig” laat gebruik het.

Madiba ZeldaVervelig het ek dit beslis nie gevind nie. Hartverskeurend, ja. Dis al dae sedert ek dit klaar gelees het en die gevoel van diep weemoed bly steeds oor my hang. Hopelik sal dit later vervaag en die herinneringe aan al die mooi belewenisse meer prominent word, soos dit hopelik ook vir die skrywer sal word. Maar vir die oomblik bly die beeld van die siek ou man wat van sy regterhand afgesny is en moontlik gevoel het sy laat hom in die steek, onverbiddelik by my.

Daar is egter talle ligte oomblikke en voornemende lesers hoef nie op ʼn tranedal voorbereid te wees nie. Madiba se humor skemer dikwels deur en talle staaltjies bly die leser by.

Mense verskil of dit ‘n biografie is of nie. Volgens my definisie is ‘n biografie ‘n boek waarin detail oor ‘n persoon se lewe nagevors is en dan bespreek word met insette van verskillende partye, dalk interpretasie uit verskillende hoeke, tot ‘n mate van emosie gestroop. Vir my maak dit nie saak wat hierdie boek is nie, dis die egtheid wat daaruit spreek, wat my aangryp. As dit dan ‘n biografie moet wees, is dit sekerlik een van Zelda sowel as van Madiba. Eintlik is dit bloot ‘n vertelling uit haar oogpunt van haar tyd saam met hom. Ek dink nie dit moet as meer of minder as dit gelees word nie. (Ek wens ons kon dieselfde vertelling van sy kant af hoor. Hy moes sekerlik kwaliteite in haar raakgesien het waarvan sy self moontlik onbewus was.)

Vir my is dit ‘n amperse sprokiesverhaal met ‘n baie onwaarskynlike held en heldin. ‘n Held en heldin wat ‘n paar dekades gelede skaars met mekaar sou kon praat, wat nog te sê hande vashou in die openbaar. Zelda kom na vore as die verpersoonliking van ‘n paar miljoen wit Afrikaners wat met vrees gewag het vir die “terroris” om uit die tronk te kom en toe – aanvanklik teensinnig – moes sien hoe hy haar versperrings een vir een afbreek met doodgewone, outydse goedheid.

Van die aangrypendste dele van die boek was vir my haar verwarring aan die begin, die impak wat sy persoonlikheid op haar gehad het en die geweldige skuldgevoel wat sy ervaar het dat hierdie goeie man deur haar mense soveel leed aangedoen is. Stadig is sy eenvoudig ingetrek deur sy persoonlikheid en sy integriteit, tot sy bereid was om haar totale jongmeisielewe vir hom op te gee.

Hierdie leser het redelik gou na sy vrylating ‘n bewonderaar van Madiba geword. Dis lankal my hipotese dat as hy ‘n kort persoon met ‘n kleinmannetjiesindroom was, hy daardie dag op die Parade ‘n boodskap van konfrontasie kon gelewer het. Maar Nelson Mandela was ‘n lang, aantreklike man sonder enige minderwaardidheidskomplekse wat sy oordeel kon benewel, inderdaad iemand van koninklike afkoms wat dit nooit vergeet het nie. Uit hierdie posisie van krag het hy dit in homself gevind om voor te loop op ‘n pad van versoening en geregtigheid.

Nee, ‘n engel was hy beslis nie. Nog minder ‘n klein godjie. (Een van die kosbare aanhalings in die boek lui min of meer so: “‘n Heilige is ‘n sondaar wat aanhou probeer.”) Maar dat hy ‘n besondere mens met besondere insig was, kan niemand ontken nie. Hierdie boek toon hoe hy dit in homself gevind het om die verlede agter te laat, vorentoe te kyk en alles moontlik te doen om die hele Suid-Afrika met hom saam te neem.

As daar een woord is wat ek uit hierdie boek onthou, is dit die woord respek. Telkens kom die woord na vore in die gesprekke en belewenisse wat sy saam met hom het. As ons as nasie maar daardie één woordjie ter harte kon neem, sou dit al soveel beter met ons gegaan het.

Die storie van Zelda la Grange en Nelson Mandela is ‘n amperse sprokiesverhaal met ‘n baie hartseer einde. Dit is ons verantwoordelikheid om verby daardie hartseer einde te leef en die goeie te onthou en toe te pas.

Dis my mening dat die boek moontlik vir sommige lesers vervelig kan wees omdat daar geen sensasie in is nie, geen lakenkaskenades nie, geen skandale wat oopgevlek word nie. Selfs teen die einde van die boek word daar nie modder gegooi nie en behou mens die gevoel dat ook die familie se optrede bloot menslik was en spruit uit die bagase wat hulle ook maar met hulle saamdra.

Vir hierdie leser is Goeiemôre, Mnr. Mandela ‘n boek wat elke Suid-Afrikaner moet lees en vir sy kinders bêre. Dis ‘n storie van liefde en respek wat grense afgebreek en verhoudings gebou het. Dis die storie van wat met blote goedheid en integriteit gedoen kan word.

Ten spyte van die ongelukkige taalfout in die titel is die Afrikaanse uitgawe keurig vertaal deur Tinus Horn en oor die algemeen goed versorg.

Dankie, Zelda! (Nee, ek ken haar nie persoonlik nie en ek kry ook nie kommissie nie.)

 

Sleutelwoordw: , , , , , ,

Positief oud word … Hoe moontlik is dit?

Over the moonDeesdae is daar heelwat te lees oor positiewe veroudering, o.a. in hierdie boek deur ʼn Suid-Afrikaanse kenner op ʼn hele boel terreine:

http://www.goodreads.com/book/show/17678150-over-the-moon

Die baby boomers is besig om oud te word en baie van hulle doen dit met ʼn bang. Die skrywer reken ons kan baie doen aan hóé ons oud word. Ons weet ook almal dat die ouer mense die deel van die bevolking is wat die vinnigste groei, seker ten minste in ontwikkelde lande.

Maar hoe moontlik is dit om positief oud te word? Hoeveel is geluk en genade en hoeveel kan ʼn mens regtig self bepaal?

Volgend dr. Van Zyl-Edeling is die belangrikste ding om jou kop aan die gang te hou. Maar wat dan van mense soos Reagan en Thatcher wat ook maar Alzheimer’s gekry het? (Nee, ek dink nie dis ʼn aanduiding dat daar min in politici se koppe Read the rest of this entry »

 

Sleutelwoordw: , , , , , , ,

Familie – bloed is inderdaad dikker as water

GesinAlmal wat my ken, weet ek is die laatlam van ʼn groot familie.

Die woord laatlam impliseer iets van jeug, jonk wees, selfs onvolwasse wees.

En nou is die laatlam se kop ook al spierwit grys.

Dit spreek vanself dat die oueres se koppies lankal spierwit grys is.

En helaas, dat hulle begin wegval.

Myne het die manier om dit ook heel onverwags te doen.

Maar ek het in elk geval al lankal geleer die dood verras (=skok) ʼn mens áltyd, op watter manier hy ook al kom.

As ʼn mens logies daaroor dink, gaan ek seker op die ou end alleen agterbly.

Ek sien in my geestesoog die foto wat my arme ander Read the rest of this entry »

 
 

Sleutelwoordw: , , , , , , ,