RSS

Category Archives: Depressie

Kortverhaal deur Tinus Viviers: Dag van die e-pos

e-posElmien lees haar verhaal deur, stoor dit dan met ʼn sug. Sy gaan dit nie eers instuur nie; dit sal waarskynlik soos die ander net teruggestuur word. Of die karakters gaan nie rond wees nie, of dit gaan te kompleks wees na die keurder se smaak. Sy staan op en maak ‘n beker tee, gaan sit lusteloos op haar woonstel se balkon en kyk na die blou skynsel van die Papegaaiberg. Nou sonder enige direkte sonstrale daarop. Sy proe aan die tee. Dis lekker, maar sou beter gesmaak het met geselskap, maar waar kry sy dit? Haar vriende het so te sê almal saam met JJ verdwyn. Haar oë fokus op ʼn donker kol onder een van die pie ke. Dan verbeel sy haar dis ʼn groot gat en wonder hoe dit sal voel om in die donker daarin af te sak. Sy sal ook graag wil weet of haar siel dan sal rus, maar skrik dadelik vir haar gedagtes. Sy sal iets daaraan moet doen anders beland sy weer in dieselfde groef as agtien Read the rest of this entry »

Advertisements
 

Sleutelwoordw: , ,

Depressie: Is oorwinning vir almal moontlik?

bHulle sê mos mens kan jou vriende kies, maar nie jou familie nie. Hulle moet jy maar aanvaar en die beste van die saak maak. As jy gelukkig is, kan hulle ook jou vriende wees. Indien nie, kan jy óf die bande verbreek en jou lewe lank skuldig voel (en baie goeie dinge misloop), óf jou mense aanvaar soos hulle is en leer liefkry soos hulle is.
Depressie is vir party van ons soos daardie spreekwoordelike broer in die tronk. Niemand kies dit nie. Maar ontslae raak? Nie so maklik nie.

Natuurlik is daar die gelukkiges wat depressief raak, die regte medikasie kry en siedaar – binne ‘n paar maande is alles weer reg en die monster vir ewig oorwin. Vir baie  mense het depressie egter ‘n lewenswyse geword.

Nou het jy – soos met alles in die lewe – verskeie keuses. Dra jy dit alleen of deel jy dit met spesiale mense? Aanvaar jy dit, drink jou pille en gaan voort met jou lewe, so goed soos jy kan? En as dit sleg gaan, vat jy dit maar en hoop vir beter dae vorentoe? Bly jy in ontkenning en elke dan en wan los jy weer die pille – en beland mettertyd weer in die put? Of bly veg jy daarteen? Is jy hatig en woedend oor jou lot? Word jy ‘n onaangename mens? (Dis hoeka nie moeilik om onaangenaam te wees as jy depressief voel nie.) Of omarm jy jou ellende, word jy ‘n smartvraat wat tydig en ontydig vir almal vertel hoe ellendig jou lewe is? Probeer jy jou lot blymoedig dra en steek vir almal weg hoe swaar jy eintlik kry?

Êrens tussen hierdie uiterstes lê die opsie wat vir my die sinvolste is. Hierdie opsie het twee elemente wat na teenoorgesteldes kan lyk: aanvaarding en aanval (LW. aanval en nie verdediging nie.)

Aanvaarding hoef definitief nie oorgawe te wees nie. Nee, gaan lê gaan ons nie. Aanvaarding kan bloot ‘n verstandsbesluit behels dat hierdie ding waarskynlik nie uit sy eie gaan weggaan nie en dat skop en skree nie gaan help nie. Hieruit vloei voort dat jy kan aanvaar, maar aanhou veg. En dan kan jy begin slim veg. Geen krisisbestuur meer nie, nie net vure doodslaan wanneer dit sleg gaan nie. Nie blote verdediging nie, maar aanval. Nou kan jy planne begin maak, jou strategie vir die aanval uitwerk. En as jy jou strategie verfyn volgens jou eie behoeftes en getrou daarby hou, kan jy voluit en vredig leef ten spyte van depressie.

Bitter min van ons in die greep van ware depressie (nie net ‘n blou of selfs swart bui nie), is egter tot aanval in staat. Hieruit vloei voort dat ons moet veg solank dit goed (of relatief goed)  met ons gaan. Ja, ek weet, mens is geneig om wanneer dit goed gaan, maar net dankbaar jou lewe te lei en te (probeer) vergeet van depressie. Dis egter juis dan dat hy jou so maklik weer ongemerk bekruip en voor jy jou kom kry, is jy weer terug in die gat.

Ek reken die kuns is dus om te probeer proaktief wees wanneer die oukei gaan. Vir elke persoon sal dit ‘n unieke reis wees. Ons is individue met verskillende swak- en sterkpunte, verskillende behoeftes. Dikwels weet ons nie eens wat hulle is nie. Depressie kan die begin wees van ‘n reis na selfontdekking, want sonder kennis oor jouself kan jy nie doeltreffend veg nie.

Gaan dit vandag oukei? Komaan, dan is dit die kans vir planne maak. Wat kan jy doen om daardie afwaartse skuif te voorkom? Die pille wat jy so graag wil los, dalk maar aanhou drink? Dalk maar aanhou gaan na die duur terapeut? Gesonder eet? Begin stap? Werk aan jou tydsbestuur en streshantering? Of iets heeltemal anders wat vir jou van toepassing is?

Gaan dit op die oomblik maar sleg? Dan is dit die tyd vir krisisbestuur, vir verdediging. Medikasie, terapie en oefening, die towerkombinasie. En sodra jy jou kop kan lig, begin jy aan die aanval beplan.

Nee, aanvaar beteken nie oorgee nie. Aanvaar beteken inderdaad om jou vyand te leer ken en jou planne reg te kry. En dan uit te voer.

 

 

 

Sleutelwoordw: , , , ,

Die waarde van ‘n drukkie

Drukkie bewegend.gifEk het – soos seker baie van my tydgenote – nie met drukkies grootgeword nie. Nog minder met openlike verklarings van liefde tussen familie of vriende. Maar wel met die soen-op-die-mond-gewoonte. Nogal ʼn vreemde teenstelling, as mens mooi daaroor dink.

Vandag werk dinge natuurlik meestal andersom. Mondsoene word in my kringe deesdae vir die geliefde gereserveer, of dalk vir ouer familie wat nog in die gewoonte is en dalk kan aanstoot neem as dinge nou skielik verander. Eintlik is dit so ʼn intieme handeling dat ek my amper nie ʼn tyd kan voorstel toe dit algemeen was tussen al wat leef en beef nie. Dink net aan die kieme … J Om nie eens van die snorre en baarde te praat nie. Mens hoef maar net bietjie rond te vra en jy hoor vele stories van kinders wat (vir hulle) grillerige ooms of tantes moes soen. Persoonlik het ek ‘n paar storietjies wat ek dalk nie hier moet deel nie. J Die meeste van hulle behels ‘n skaam dogtertjie en volwasse manlike familielede – of selfs ‘n skaam Read the rest of this entry »

 

Sleutelwoordw: , , ,

2016 was ‘n riller … And so say all of us …

Want to inspireLyk my dit het mode geword om vir mekaar te vertel wat ‘n dolle jaar dit was.

Tot op ‘n punt het ek hartlik meegedoen.

Maar toe besef ek moet verder dink. Ja, daar was moeilike dinge. Maar daar was altyd ‘n MAAR.

  • 2016 het begin met my eerste ervaring van angs. Angs wat jou beheer laat verloor, angs wat jou laat glo jy is nou al jou varkies kwyt, wat jou keel laat toetrek en jou hart op loop laat sit en jou vir die toekoms laat vrees.

Maar dit het verby gegaan. (Met die regte pilletjie en heelwat vasbyt.)

  • Die Swart Hond was vanjaar nie net op my spoor nie; hy het kom intrek. Hoe beskryf mens die donkerte? Dag en nag? Come rain or shine? Die doelloosheid, die moegheid, die uitsigloosheid. Terwyl jy met jou verstand goed weet jy het tonne en tonne seëninge om voor dankbaar te wees? Maar dit help jou niks. Behalwe om jou ongelooflik skuldig te laat voel.

Read the rest of this entry »

 

Sleutelwoordw: , , , , , ,

Feestyd – gevaartyd!

kersfees-saHierdie tyd van die jaar is alles erger. As jy bly is, is jy baie bly. (Of jy voel jy behoort eintlik BAIE bly te wees.) As jy hartseer is, is jy baie hartseer. Dinge is geneig om in uiterstes te gebeur en emosies geneig om intens te wees.
Verliese wat mens hierdie tyd van die jaar tref, voel ook erger as gedurende die jaar. Want jy weet vir die res van jou lewe gaan die feestyd vir jou met daardie verlies geassosieer wees. (‘n Sinvolle stukkie raad wat ek iewers gelees het, sê mens moet liewer die rituele van Kersfees, ens. probeer verander wanneer jy dit die eerste keer sonder ‘n spesifieke geliefde vier. Dan sit jy ten minste nie aan daardie selfde tafel met al dieselfde trimmings en ‘n leë stoel nie. Probeer skep liewer ‘n nuwe gewoonte. Wat nie beteken dat jy ooit gaan vergeet nie.)
Vir depressievegters is dit ‘n gevaartyd. (Soos die lente vir sommiges.) Ons is mos hoeka goed met uiterste emosies, nie juis mense wat neutraal staan teenoor dinge nie, ook nie dinge louwarm ervaar nie. 
Na my mening lê die grootste gevaar van die feestyd in die ou kwessie van onrealistiese verwagtinge. Die hele wêreld is (oënskynlik) so gelukkig … almal gaan see toe, of familie toe, hou partytjies, kry presente, eet oordadige maaltye … Nou hoekom voel ek dan nie so gelukkig soos die res van die wêreld nie? Ek gaan tog ook see toe en my matriekkind het deurgekom en niemand in die familie is dood nie … maar steeds kry ek dit nie reg om so stralend gelukkig te voel nie.
Ek probeer deesdae hard veg teen daardie begeerte om ALLES so VREESLIK WONDERLIK te wil hê. Want die lewe gee ons op sy beste hier en daar ‘n perfekte OOMBLIK. Die res van die tyd moet ons maar tevrede wees met effens (of heelwat!) minder as die volmaakte. Dit voel vir my ‘n mens moet bly wees oor die lekker en maar probeer om die minder lekker te aanvaar. Dan is jy nie so geskok as die familie nie almal in ekstase oor hul geskenke is nie, of as dit reën by die see of as die matrikulant ‘n ietwat uitrafel nie. En dan mors ‘n mens nie soveel energie met selfbejammering en wroeginge nie.
Nee, ek bepleit nie ‘n kleurlose lewe van vaal emosies en geen plesier nie. En ek bepleit definitief nie negatiwiteit nie. Ek dink net ‘n mens moet versigtig wees om intense emosies by jouself aan te blaas in hierdie tyd. En die vreeslike verwagtinge so ‘n klein bietjie probeer afskaal.
Dan is dit hopelik makliker om bloot dankbaar te wees vir wat jy het – en nie heeltemal in sak en as te sit oor al die ellende wat steeds in hierdie tyd in die wêreld is nie.

 

Sleutelwoordw: , , , ,

Depressie, dankbaarheid en drome

High teaOlga Basson is die knap vrou wat verlede Saterdag se high tea ten bate van Wellington se haweloses gereël het. Hier is ‘n paar notas oor wat ek daar kwytgeraak het, vir ingeval dit vir iemand iets kan beteken.
DEPRESSIE:
Iets oor die siekte self en dan iets oor my ervaring daarvan.
1. Depressie is ‘n siekte.
2. Verskil tussen gewone swaarkry en die siekte depressie.
3. NB dat simptome AANHOU.
4. Dis nie ‘n skande of teken van swakheid nie.
5. Dikwels juis intelligente, sensitiewe en kreatiewe mense wat diep dink.
6. Gevare van wegsteek en stigma.
7. Hulp: Pille, terapie en gesonde leefstyl.
8. Leefstyl BNB: Slaap, pasop vir soetgoed en koolhidrate, OEFENING.
9. Wat kan ek vir iemand doen wat depressie het?
a. Aanvaar die persoon en respekteer
b. Moedig aan om hulp te kry
c. Kry uit die bed!
d. Groot gevare: Passiwiteit en eensaamheid
My ervaring:
1. Begin by kind wat nie geprys is nie.
2. Nie geleer om emosies te herken en te erken en te deel nie.
3. Nie geleer om hulp te vra nie.
4. Perfeksionisme wat spruit uit swak selfbeeld
5. Emosies onderdruk en nie woede aanvaarbaar uitspreek nie.
6. Te lank onbehandeld
7. Te laat en te min terapie
8. Pille dikwels gestop
9. In verkeerde werk gebly
WAT HET VERANDER:
VOLKOME VERANTWOORDELIKHEID VIR MYSELF GENEEM.
Verander van ‘n slagoffer na ‘n deelnemer/vegter.
Dit beteken nie ek kan myself genees nie.
Maar ek moet die nodige aksies neem.
Kom eintlik maar daarop neer dat mens na jouself moet leer kyk.
Belangrik om die siklus te breek: Nie neiging voortdra na nageslag nie.
Probeer dus na lewe kyk en dinge ANDERS doen. VERANDER wat kan verander.
Geen kitssukses nie. Sukses nie eens gewaarborg.
DROME:
1. Ek het as kind nie juis drome gehad nie. Niks buitengewoons in my lewe verwag nie.
2. Nie myself en talente geken nie. Ons moet ons kinders help om hulself te leer ken.
3. Leef bewustelik. Neem verantwoordelikheid. Verander wat jy kan – maar op verantwoordelike wyse.
4. Lang pad van stappie vir stappie leer droom en realistiese doelwitte stel.
5. Beweeg buite jou gemaksone.
6. Omring jouself met positiewe mense.
7. Wees self ‘n positiewe mens.
8. Werk vir wat jy wil hê. Moenie sit en wag vir beter dae nie. Read the rest of this entry »

 
 

Sleutelwoordw: , , ,

Die stigma om depressie: ‘n paar gedagtes

Depressief 2Die stigma om depressie en wat ons daaraan kan doen:
1. Wat is ʼn stigma?
a. Brandmerk, skandvlek – kom blykbaar van merke aan Christus se lyf af.
b. Wanneer mense dink dis iets om voor skaam te wees.
2. M.a.w. dit gaan oor wat mens oor iets dink. Persepsies.
3. M.a.w. dit bestaan in jou eie kop! M.a.w. dit verskil van mens tot mens.
4. M.a.w. jy kan eintlik self besluit of daar ʼn stigma is, hoe groot dit is en wat jy daaromtrent gaan doen.
5. Sluit aan by my boodskap dat ons verantwoordelikheid vir ons depressie moet neem.
6. Gevolge van Read the rest of this entry »

 
 

Sleutelwoordw: , , , ,