RSS

Category Archives: Beveg depressie

Jy’s nie ‘n hulpelose slagoffer nie – jy kan iets (baie!) doen!

Emosionele oorlewing in die tyd van Korona

Was jou hande! Bly by die huis!

Moenie aan jou gesig vat nie!

Ja, instruksies oor hoe om die verspreiding van die virus te beperk, kom van alle kante op ons af.

Soms is daar ’n paar instruksies op die lysie wat vaer is, moeiliker om vas te vat, ingewikkelder om uit te voer: Bly kalm! Moenie paniekerig raak nie!

Ja, die fisieke sy van enige situasie is dikwels makliker om te hanteer as die emosionele aspekte. Ons is nou eenmaal geneig om ons fisieke welsyn bó ons emosionele gesondheid te stel. As ons in hierdie tyd egter nalaat om ook na ons geestesgesondheid om te sien, kan die pandemie merke op ons laat wat ons nog lank ná die fisieke bedreiging verby is, kan affekteer.

Vir diegene van ons wat saam met ’n geestesiekte leef, is dit ekstra belangrik om in hierdie tyd noukeurig na onsself om te sien. En nee, dis nie selfsugtig om eerste aan jouself te dink nie. Dis ons verantwoordelikheid om mooi na onsself te kyk, juis sodat ons ook in staat kan wees om ’n wyer bydrae te lewer, op watter maniere ook al in ons situasie van toepassing is.

As iemand wat saam met depressie en angs lewe, moes ek die afgelope tyd mooi introspeksie doen en besin oor hoe ek hierdie uitdaging gaan hanteer. Want ja, soos met alles in die lewe, het ons ’n keuse hóé ons op die virus gaan reageer.

Ek noem graag ’n paar punte wat vir my as belangrik uitstaan. Ek beweer hoegenaamd nie ek kry dit alles reg nie, maar dit gee my iets om op te fokus en na te streef.

  • Indien jy saam met ’n geestesiekte leef, wees in hierdie tyd ekstra op jou hoede vir ’n insinking. Neem jou medikasie, gebruik elke moontlike ondersteuningstelsel, doen toegewyd die dinge wat jy weet jou kan help.
  • Maak seker dat jou inligting korrek is en dat jy nie onnodig ontsteld raak oor onbetroubare “feite” nie.
  • Moenie elke nuusbrokkie wat jy ontvang, outomaties wyd en syd aanstuur nie. Neem ’n oomblik om te dink of dit werklik nodig en nuttig en bowenal korrek is.
  • Spreek mense aan wat onsinnige/foutiewe/dwase/opruiende inligting rondstuur. Sorg dat die verspreiding daarvan by jou stop.
  • Konsentreer op inligting waarmee jy iets kan doen. Is dit werklik noodsaaklik om die verloop van die virus in elke liewe land noukeurig dop te hou?
  • Wees ekstra versigtig op sosiale media. Ja, dit kan wondere verrig in ’n tyd van selfisolasie om met mense in kontak te bly. Maar pasop vir te veel skermtyd, te veel memes, te veel brokkies inligting waarmee jy nie werklik iets kan doen nie.
  • Bestuur wat jy op sosiale media sien. Onthou van die Unfollow-knoppie op Facebook. Skakel “vriende” uit wat ontstellende goed rondstuur.
  • Dink ’n oomblik voor jy memes en skakels deel. Is dit waar? Is dit nodig? Is dit nuttig?
  • Neem die besluit om op enige denkbare manier ’n positiewe bydrae tot die situasie te lewer. Selfisoleer waar moontlik, werk van die huis af indien moontlik, was jou hande. Moenie dink jou klein bydrae is nie belangrik nie.
  • Positiwiteit beteken nie ontkenning nie. Ons moenie hierdie ding onderskat nie. Maar ons moet ook nie so beangs raak dat ons ons greep op die werklikheid verloor nie.
  • Moenie al jou aandag op die verloop van die virus toespits nie. Om ’n bal-vir-bal-verslag van die wêreldwye verloop van die pandemie te volg, kan tot geweldige angs lei. Besluit liewer om byvoorbeeld een of twee keer per dag op hoogte van sake te kom en daarmee te volstaan. Onthou, daar is nog ander dinge in die lewe ook wat ons aandag nodig het.
  • As jou gejaagde lewe hierdeur tot stilstand gedwing word, benut die kans om na binne te draai en ’n bietjie te besin en stiller te word.
  • Gee aandag aan jou geliefdes se emosionele toestand. Dra veral sorg dat kinders en bejaardes nie oorval word met die soort inligting wat tot paniek kan lei nie.
  • As jou lewe dalk ’n bietjie leeg is, gebruik die kans om te besin oor waar jy ’n positiewe bydrae kan lewer. Ook wanneer hierdie tyd verby is.
  • As jy ’n ietwat selfsugtige persoon is, gebruik die geleentheid om wyer as jou eie heil te probeer dink. Jou beloning kan groot wees.
  • As jy ’n hoogs sensitiewe persoon (HSP) is, aanvaar dat die emosionele impak van die situasie op jou sterk gaan wees en kyk ekstra mooi na jouself. (Jy kan hier ’n aanduiding van jou sensitiwiteit kry: https://hsperson.com/test/highly-sensitive-test.)
  • Fokus doelbewus op dinge om voor dankbaar te wees. Daar is áltyd iets om voor dankbaar te wees.
  • Gebruik die geleentheid om gedagtigheid (bewustelikheid, “mindfulness”) te beoefen. As jy nie vertroud met die begrip is nie, lees gerus hier: https://mindfulness.org.za.
  • Meditasie hang nou saam met mindfulness. Nee, jy hoef nie ’n Boeddhis te word of jou lyf in onmoontlike posisies te knoop nie. Meditasie is eintlik net ’n manier om uit jou knaende gedagtes te kom en op jou sintuiglike ervaring te fokus. Gereelde meditasie kan help om kalmte en irritasie te verlig. Op YouTube is massas meditasies van verskillende lengtes beskikbaar. Insight Timer is ’n toepassing wat baie goed werk om jou aan te spoor om elke dag ’n tydjie aan meditasie af te staan.
  • Asemhalingsoefeninge is fisiek vir jou goed, omdat jy meer suurstof inneem, maar kan ook wondere vir ’n onstuimige gemoed verrig. Talle oefeninge is op die internet beskikbaar. Die kernbeginsel om angs te verminder, is om jou uitaseming langer as die inaseming te maak. Asem byvoorbeeld vir vier tellings in, hou jou asem vir nog vier tellings in, asem uit vir ses, hou vir twee. Herhaal. Glo my, dit werk!
  • Oefening is een van die heel beste stresontlaaiers wat daar is – enige oefening wat vir jou werk en op lang termyn volhoubaar is. Joga kan baie ontspannend wees. Selfs net ’n paar strekoefeninge bring voordele.
  • Probeer om elke dag (op ’n veilige plek) in die natuur uit te kom, al versorg jy net ’n enkele plant op jou balkon.
  • Musiek – enige musiek wat jou hart bly maak – verlig spanning en bring vreugde. Verskeie nuwe stromingskanale is alreeds beskikbaar. https://www.vulture.com/2020/03/coronavirus-the-metropolitan-opera-to-stream-free-operas.html?utm_campaign=nym&utm_source=fb&utm_medium=s1&fbclid=IwAR1dxV-eFnH-ey1f20k1454JJiGyRmS6aOB26q65bfPZZm1WgPGQHMwmkzQ.
  • Enige vorm van kuns wat tot jou spreek, kan jou nou ekstra baie help. Daar is al reeds wonderlike goed aanlyn beskikbaar. https://www.fastcompany.com/90475447/stuck-at-home-because-of-coronavirus-how-to-get-your-art-and-design-fix-from-your-couch.
  • Dis nou jou kans om vir ontspanning te lees. Maak seker jy lees nie iets wat terneerdrukkend is nie. Lekkerleesboeke is wat ons nou nodig het. Kyk gerus op Facebook by “Kom ons lees weer Afrikaans”. (https://www.facebook.com/groups/46583772414) en Lekkerleesboekrak (https://www.facebook.com/groups/lekkerlees) vir inspirasie. Vir die kinders is daar Afrikaanse boeke by https://www.facebook.com/groups/1435466360108982.
  • Dit mag wees dat hierdie pandemie die wêreldoorlog van ons geslag is. Maar is dit nie wonderlik dat ons almal (hopelik!) aan dieselfde kant veg nie? Konsentreer daarop om jóú deeltjie in hierdie groot veldslag te doen.
  • Dwarsoor die wêreld maak mense tans groot en klein opofferings om die virus te help bekamp. Moenie dink jóú opoffering en ongerief is die belangrikste nie. Oppas ook om na almal se hartseer stories oor ontwrigting en ongerief te luister. Konsentreer op dinge waaraan jy iets kan doen.
  • Probeer om verby jou eie ongerief en vrees (ja, ons is almal bang – erken dit maar) te kyk en die groter prentjie raak te sien. Elkeen van ons kan ’n bydrae lewer om hierdie ding hok te slaan.

Dis bekend dat skoonheid dikwels uit lyding te voorskyn kom. Kom ons verlig mekaar se emosionele lyding op elke denkbare manier en sien saam uit na die groei en verryking wat uit hierdie tyd na vore kan kom.

Lidi de Waal (https://www.facebook.com/kalaharies) sien dit so:

in hierdie tyd van histerie en angs
in hierdie tyd van binnetoe leef
en die buitewêreld uitsluit
laat ons tog probeer
om ons liefde uit te dra en nie ons angs nie
om ons omgee te gee
en nie ons bitterheid nie
ons vreugde te gee en nie ons ellende nie
ons optimisme en nie ons twyfel nie
as jy jou oop liefdevolle hart wys
sal mense en diere
en die hele universe jou goodwill aanvoel
dis hierdie dinge
wat die heelal oplig en voed
as jy ’n verskil wil maak
as jy jou lewe wil laat saakmaak
wys te midde van als wat skeefgeloop het
steeds jou beste kant aan die wêreld.

Lidi se wens is ook my wens vir jou!

 

Sleutelwoorde: , , , , , , , , , ,

Wanneer jy nie genade ontvang nie …

Depressie 2Hier is die ervaring van dapper depressievegter Adele Vorster ten opsigte van die behandeling van geestesiektes selfs by gerespekteerde hospitale waartoe die geseëndes met ‘n mediese fonds toegang het. Ek plaas dit in haar eie woorde en met haar toestemming, met die hoop dat dit iemand sal bewus maak van die stigma wat nog aan geestesiektes kleef en die groot skade wat mediese werkers én gewone mense uit onkunde kan veroorsaak. Intussen het Adele voortgegaan om die saak op te volg en ‘n uitnodiging gekry om met die ambulansmense te gesels. Dis ‘n voorbeeld van die goeie dinge wat kan gebeur as ons praat oor die slegte dinge wat ons ervaar. 

Ek het hierdie week weer besef hoe moeilik dit is om goeie mediese sorg vir ‘n geestessiekte te kry, AL het jy ‘n mediese fonds. Ek het besluit ek gaan my storie wyd en syd verkondig in die hoop dat daar iewers een persoon in die mediese bedryf is wat dit sal lees en die volgende keer wat hul met ‘n beangste en psigotiese pasiënt werk daardie persoon met respek en empatie sal hanteer en nie met ongeduld en walging nie. En bo alles dat hul nie vir daardie persoon sal lag nie. Hoe wreed is dit om vir iemand wat in so toestand is te lag?

Ek het my Maandagaand in ‘n slegte toestand bevind. Ek het ‘n vriendin gebel en sy het vir my ‘n ambulans gebel. Ek kan nie alles onthou nie, maar ek onthou dele. Ek onthou hoe ek op die trap van die huis gesit het en myself natgepiepie het. Dan onthou ek twee ambulansmanne wat vir my lag. Ja, lag. Ek onthou ek het die een gevra om asseblief vir my te tel. Ek het nie geweet wat is waar en wat nie en wou desperaat seker maak ek verbeel my nie alles nie en gaan nie totaal in die psigose in nie, want wat as ek hierdie keer nie weer terugkom nie? Ek het gesien hoe die een ambulansman vir die ander een kyk en lag toe ek hom vra watter kleur my pajamatop is. Hoe weet ek jy is werklik? vra ek hom. Volgende onthou ek hulle stamp my seer want ek is te groot om op die stretcher te pas. Stamp stamp. Die ambulansbestuurder bel iemand en ek hoor hom weer lag. Wat is op my beursie? vra ek. Hoe weet ek ek verbeel my nie hierdie rit nie? Ek kan hierdie angs nie beskryf nie.
Volgende flash: ons is by die hospitaal. Netcare Universitas sê hulle vir my. Ja, ek noem die naam om te name en shame. Dinge is steeds so deurmekaar. Iemand baklei met my oor my mediese fonds. Ek praat met myself. Ek sê Adele, as jy al ooit in jou lewe baklei het dan is dit NOU. Jy het te ver gekom om die waansin nou te laat oorneem. Komaan, Adele, bly by nou. Bly by nou. Daar is ‘n uiters ongeskikte vrou wat my vorms laat teken, maar ek weet nie hoe of wat om te skryf nie. Ek sien weer die ambulansman, hy lag nogsteeds. My bene ruk. Hoekom het jy my gevra om te tel? vra hy. Want ek probeer desperaat by nou bly sê ek of dink ek, nie seker nie. Die vrou van die vorm sit voor ‘n rekenaar, sy kyk met disgust na my pajamas, kaal voete en sien ek het myself natgepiepie. Daar is ‘n grys dokter, kort dokter. Hy praat oor toe hy in die weermag was? Daar is ongeduldige verpleegsters. Iemand sê of vra: Is dit ‘n ou bietjie depressie? Ek lê. Op ‘n stadium loop ek. Sit by ontvangs. Ek moet huis toe gaan, hier is nie hulp nie. En ek is bang hul spuit my in en dan moet ek vir dae slaap en kan nie beweeg nie. Nee, nee. Ek moet baklei. Die gryskopdokter vra vrae, kan nie onthou wat. Ek gaan lê maar weer op die bed. Ek is papnat gepiepie, niemand gee om nie. Lê en lê en lê. Ek kry ‘n vriendin gekontak. Sy klim in haar kar en kom na my toe. Ek huil van verligting, ‘n bekende gesig. Dan is hierdie dalk tog nie ‘n droom nie. Nog vrae van dokter. Trek bloed. Na nog ‘n ewigheid ‘n drup en pille. Als is steeds ‘n droom.
Almal hanteer my of met disgust of hulle lag soos die twee ambulansmanne.
Ek vat die ambulansman se hand, ek sê vir hom: Belowe my een ding. Volgende keer as iemand jou vra om vir hulle te tel doen dit asb. Dis dalk die enigste ding wat hul anker. Kan nie onthou of hy geantwoord het nie.
Vir die verpleegpersoneel, dokters en adminassistente en vir die twee ER24-ambulansmanne: Weet asb dat hoe “mal” iemand ookal is, ‘n deel van hulle kan hoor en sien. Weet julle hoe skaam ek gekry het oor julle gelag? Julle is wreed!
Ek gaan dit nie hier los nie. Ek gaan praat en praat en praat totdat mense soos julle psigiatriese pasiënte met waardigheid, respek en empatie hanteer. Ek gaan name en shame.
En ook dankie sê vir die twee susters wat my wel so hanteer het, die een wat bloed getrek het en die een wat my drip opgesit het, wat my met menswaardigheid hanteer het.
En ook dankie aan my vriendinne vir hul bystand.
Dit gaan nou baie beter en ek is weer fighting fit. Sodat ek kan baklei vir die regte van psigiatriese pasiënte wat nie vir hulself kan baklei nie. Want ek is die bliksem in.

 

Sleutelwoorde: , , ,

Kliniek toe!

20180606_125256Amper ‘n jaar gelede het ek eindelik ingegee en my in ‘n kliniek vir depressie laat opneem – een van die beste besluite van my lewe. Hieronder is die stukkie wat later daaroor in rooirose verskyn het. Dis baie persoonlik en dis steeds moeilik om dit te deel, maar ek doen dit in die hoop dat dit iemand wat op die rand van ‘n afgrond staan, kan help om ook daardie stap te neem.
NS. ‘n Vriendin het vir my dié blomme gestuur. Ek was een van die min pasiënte wat blomme gekry het – terwyl gewone hospitaalkamers gewoonlik oorloop van blomme. Dit sê iets oor die stigma wat nog aan opname vir geestesiektes kleef. Dis elkeen van ons se plig om teen daardie stigma te veg. 

“Ek kan nie, ek kan nie!” Ek staan op my knieë langs my bed en skree magteloos in die matras in.

Op hierdie stadium is daar heelwat goed wat ek nie meer kan doen nie. Ek kan nie meer maklik lag nie. Ek sukkel om dankbaar te wees. Ek vind dit moeilik om op te hou as ek trooskos te ete kry. Ek kan kwalik die energie bymekaar skraap om soggens uit die bed te kom. My woorde het opgedroog, ek is nie meer ‘n goeie geselser nie.

Net my goeie man sien my in my nood, maar hy is magteloos om my te help.

Ek weet lankal dis net ek wat myself kan help. Vir jare het ek dit redelik goed reggekry, soms selfs uitstekend. Leefstylkeuses het ‘n groot invloed op depressie. Wat jy eet, of jy oefen, of jy iets doen wat jou lewe sinvol laat voel, of jy goeie menseverhoudings het, dit alles kan Read the rest of this entry »

 
 

Sleutelwoorde: , , , , ,

Depressie: Is oorwinning vir almal moontlik?

bHulle sê mos mens kan jou vriende kies, maar nie jou familie nie. Hulle moet jy maar aanvaar en die beste van die saak maak. As jy gelukkig is, kan hulle ook jou vriende wees. Indien nie, kan jy óf die bande verbreek en jou lewe lank skuldig voel (en baie goeie dinge misloop), óf jou mense aanvaar soos hulle is en leer liefkry soos hulle is.
Depressie is vir party van ons soos daardie spreekwoordelike broer in die tronk. Niemand kies dit nie. Maar ontslae raak? Nie so maklik nie.

Natuurlik is daar die gelukkiges wat depressief raak, die regte medikasie kry en siedaar – binne ‘n paar maande is alles weer reg en die monster vir ewig oorwin. Vir baie  mense het depressie egter ‘n lewenswyse geword.

Nou het jy – soos met alles in die lewe – verskeie keuses. Dra jy dit alleen of deel jy dit met spesiale mense? Aanvaar jy dit, drink jou pille en gaan voort met jou lewe, so goed soos jy kan? En as dit sleg gaan, vat jy dit maar en hoop vir beter dae vorentoe? Bly jy in ontkenning en elke dan en wan los jy weer die pille – en beland mettertyd weer in die put? Of bly veg jy daarteen? Is jy hatig en woedend oor jou lot? Word jy ‘n onaangename mens? (Dis hoeka nie moeilik om onaangenaam te wees as jy depressief voel nie.) Of omarm jy jou ellende, word jy ‘n smartvraat wat tydig en ontydig vir almal vertel hoe ellendig jou lewe is? Probeer jy jou lot blymoedig dra en steek vir almal weg hoe swaar jy eintlik kry?

Êrens tussen hierdie uiterstes lê die opsie wat vir my die sinvolste is. Hierdie opsie het twee elemente wat na teenoorgesteldes kan lyk: aanvaarding en aanval (LW. aanval en nie verdediging nie.)

Aanvaarding hoef definitief nie oorgawe te wees nie. Nee, gaan lê gaan ons nie. Aanvaarding kan bloot ‘n verstandsbesluit behels dat hierdie ding waarskynlik nie uit sy eie gaan weggaan nie en dat skop en skree nie gaan help nie. Hieruit vloei voort dat jy kan aanvaar, maar aanhou veg. En dan kan jy begin slim veg. Geen krisisbestuur meer nie, nie net vure doodslaan wanneer dit sleg gaan nie. Nie blote verdediging nie, maar aanval. Nou kan jy planne begin maak, jou strategie vir die aanval uitwerk. En as jy jou strategie verfyn volgens jou eie behoeftes en getrou daarby hou, kan jy voluit en vredig leef ten spyte van depressie.

Bitter min van ons in die greep van ware depressie (nie net ‘n blou of selfs swart bui nie), is egter tot aanval in staat. Hieruit vloei voort dat ons moet veg solank dit goed (of relatief goed)  met ons gaan. Ja, ek weet, mens is geneig om wanneer dit goed gaan, maar net dankbaar jou lewe te lei en te (probeer) vergeet van depressie. Dis egter juis dan dat hy jou so maklik weer ongemerk bekruip en voor jy jou kom kry, is jy weer terug in die gat.

Ek reken die kuns is dus om te probeer proaktief wees wanneer dit oukei gaan. Vir elke persoon sal dit ‘n unieke reis wees. Ons is individue met verskillende swak- en sterkpunte, verskillende behoeftes. Dikwels weet ons nie eens wat hulle is nie. Depressie kan die begin wees van ‘n reis na selfontdekking, want sonder kennis oor jouself kan jy nie doeltreffend veg nie.

Gaan dit vandag oukei? Komaan, dan is dit die kans vir planne maak. Wat kan jy doen om daardie afwaartse skuif te voorkom? Die pille wat jy so graag wil los, dalk maar aanhou drink? Dalk maar aanhou gaan na die duur terapeut? Gesonder eet? Begin stap? Werk aan jou tydsbestuur en streshantering? Of iets heeltemal anders wat vir jou van toepassing is?

Gaan dit op die oomblik maar sleg? Dan is dit die tyd vir krisisbestuur, vir verdediging. Medikasie, terapie en oefening, die towerkombinasie. En sodra jy jou kop kan lig, begin jy aan die aanval beplan.

Nee, aanvaar beteken nie oorgee nie. Aanvaar beteken inderdaad om jou vyand te leer ken en jou planne reg te kry. En dan uit te voer.

 

 

 

Sleutelwoorde: , , , ,

Die waarde van ‘n drukkie

Drukkie bewegend.gifEk het – soos seker baie van my tydgenote – nie met drukkies grootgeword nie. Nog minder met openlike verklarings van liefde tussen familie of vriende. Maar wel met die soen-op-die-mond-gewoonte. Nogal ʼn vreemde teenstelling, as mens mooi daaroor dink.

Vandag werk dinge natuurlik meestal andersom. Mondsoene word in my kringe deesdae vir die geliefde gereserveer, of dalk vir ouer familie wat nog in die gewoonte is en dalk kan aanstoot neem as dinge nou skielik verander. Eintlik is dit so ʼn intieme handeling dat ek my amper nie ʼn tyd kan voorstel toe dit algemeen was tussen al wat leef en beef nie. Dink net aan die kieme … J Om nie eens van die snorre en baarde te praat nie. Mens hoef maar net bietjie rond te vra en jy hoor vele stories van kinders wat (vir hulle) grillerige ooms of tantes moes soen. Persoonlik het ek ‘n paar storietjies wat ek dalk nie hier moet deel nie. J Die meeste van hulle behels ‘n skaam dogtertjie en volwasse manlike familielede – of selfs ‘n skaam Read the rest of this entry »

 

Sleutelwoorde: , , ,

2016 was ‘n riller … And so say all of us …

Want to inspireLyk my dit het mode geword om vir mekaar te vertel wat ‘n dolle jaar dit was.

Tot op ‘n punt het ek hartlik meegedoen.

Maar toe besef ek moet verder dink. Ja, daar was moeilike dinge. Maar daar was altyd ‘n MAAR.

  • 2016 het begin met my eerste ervaring van angs. Angs wat jou beheer laat verloor, angs wat jou laat glo jy is nou al jou varkies kwyt, wat jou keel laat toetrek en jou hart op loop laat sit en jou vir die toekoms laat vrees.

Maar dit het verby gegaan. (Met die regte pilletjie en heelwat vasbyt.)

  • Die Swart Hond was vanjaar nie net op my spoor nie; hy het kom intrek. Hoe beskryf mens die donkerte? Dag en nag? Come rain or shine? Die doelloosheid, die moegheid, die uitsigloosheid. Terwyl jy met jou verstand goed weet jy het tonne en tonne seëninge om voor dankbaar te wees? Maar dit help jou niks. Behalwe om jou ongelooflik skuldig te laat voel.

Read the rest of this entry »

 

Sleutelwoorde: , , , , , ,

Feestyd – gevaartyd!

kersfees-saHierdie tyd van die jaar is alles erger. As jy bly is, is jy baie bly. (Of jy voel jy behoort eintlik BAIE bly te wees.) As jy hartseer is, is jy baie hartseer. Dinge is geneig om in uiterstes te gebeur en emosies geneig om intens te wees.
Verliese wat mens hierdie tyd van die jaar tref, voel ook erger as gedurende die jaar. Want jy weet vir die res van jou lewe gaan die feestyd vir jou met daardie verlies geassosieer wees. (‘n Sinvolle stukkie raad wat ek iewers gelees het, sê mens moet liewer die rituele van Kersfees, ens. probeer verander wanneer jy dit die eerste keer sonder ‘n spesifieke geliefde vier. Dan sit jy ten minste nie aan daardie selfde tafel met al dieselfde trimmings en ‘n leë stoel nie. Probeer skep liewer ‘n nuwe gewoonte. Wat nie beteken dat jy ooit gaan vergeet nie.)
Vir depressievegters is dit ‘n gevaartyd. (Soos die lente vir sommiges.) Ons is mos hoeka goed met uiterste emosies, nie juis mense wat neutraal staan teenoor dinge nie, ook nie dinge louwarm ervaar nie. 
Na my mening lê die grootste gevaar van die feestyd in die ou kwessie van onrealistiese verwagtinge. Die hele wêreld is (oënskynlik) so gelukkig … almal gaan see toe, of familie toe, hou partytjies, kry presente, eet oordadige maaltye … Nou hoekom voel ek dan nie so gelukkig soos die res van die wêreld nie? Ek gaan tog ook see toe en my matriekkind het deurgekom en niemand in die familie is dood nie … maar steeds kry ek dit nie reg om so stralend gelukkig te voel nie.
Ek probeer deesdae hard veg teen daardie begeerte om ALLES so VREESLIK WONDERLIK te wil hê. Want die lewe gee ons op sy beste hier en daar ‘n perfekte OOMBLIK. Die res van die tyd moet ons maar tevrede wees met effens (of heelwat!) minder as die volmaakte. Dit voel vir my ‘n mens moet bly wees oor die lekker en maar probeer om die minder lekker te aanvaar. Dan is jy nie so geskok as die familie nie almal in ekstase oor hul geskenke is nie, of as dit reën by die see of as die matrikulant ‘n ietwat uitrafel nie. En dan mors ‘n mens nie soveel energie met selfbejammering en wroeginge nie.
Nee, ek bepleit nie ‘n kleurlose lewe van vaal emosies en geen plesier nie. En ek bepleit definitief nie negatiwiteit nie. Ek dink net ‘n mens moet versigtig wees om intense emosies by jouself aan te blaas in hierdie tyd. En die vreeslike verwagtinge so ‘n klein bietjie probeer afskaal.
Dan is dit hopelik makliker om bloot dankbaar te wees vir wat jy het – en nie heeltemal in sak en as te sit oor al die ellende wat steeds in hierdie tyd in die wêreld is nie.

 

Sleutelwoorde: , , , ,