RSS

Category Archives: Afrikaans

Soekmekaar – Dana Snyman

SoekmekaarTwee boeke wat ek onlangs gelees het, het my ervaring van die Springbokke se oorwinning in Japan dieper en betekenisvoller gemaak. Die een is In my vel deur Azille Coetzee, die ander Soekmekaar van Dana Snyman. Azille is ’n jong filosoof en akademikus wat in Amsterdam studeer het en uit daardie perspektief van haar Afrikanerskap probeer sin maak. Dana is ouer, geen akademikus nie, maar gelouter deur die lewe in Suid-Afrika. Albei is baie bedrewe skrywers. Waar mens egter In my vel toemaak met ’n oorweldigende drag wit skuld op jou Afrikaanse skouers, maak jy Soekmekaar toe met die gevoel dat Dana Snyman op die oomblik die persoon in die openbare lewe is wat Afrikanerskap op die eerlikste wyse verken en met die mees gebalanseerde beeld anderkant uitkom.

Dana Snyman het lank reeds volksbesit geword, op grond van sy boeke en sy TV-reeks Op pad. Op sy uitgewer se webblad kan jy sy indrukwekkende rekord gaan bewonder as jy so voel. Op sy Facebook-blad het hy meer as 39 000 volgelinge, wat hy gereeld trakteer op nuwe skryfwerk wat telkens ’n situasie verwoord waarvoor die gewone mens nie altyd die uitdrukkingsvermoë het nie. Hy is uiteraard ’n hoogs talentvolle skrywer en is al talle kere daarvoor vereer.

Wat sy werk uniek maak, is die manier waarop hy die hart van ons volk kan verwoord. Hy ry met sy ou bakkie deur hierdie wye en droewe land en hy soek na dít wat ons maak wat ons is. Hy hemel nie Afrikanerskap op nie. Hy swaai nie die ou vlag rond nie, sing nie patriotiese liedjies oor dapper Boerekrygers nie. Hy trap sy spore in die Suid-Afrikaanse stof saam met die gewone mense wat hy op sy reise raakloop. Hy het klaarblyklik die vermoë om vir enige mens enige vraag te vra – en ’n eerlike antwoord te kry. Hy het definitief die vermoë om joernalistieke vaardigheid met fyn, evokatiewe skryfwerk te kombineer. Soekmekaar is weer eens ’n reis na nie alleen die hart van die volk nie, maar ook na sy eie hart. In sy soeke na die waarheid neem hy sy leser diep in sy persoonlike lewe in sonder om ooit ekshibisionisties of sentimenteel oor te kom.

Soekmekaar is saamgestel uit 59 stukke van wisselende lengte, toonaard en invalshoek. Die leser word aan ’n reeks uiteenlopende karakters voorgestel. Daar is Eugène Terre’Blanche met sy baard en sy perd en sy pakkie Lexingtons in sy bosak wat laatnag Afrikaanse poësie voordra. Daar is Dana se pa, die predikant wat op sy dag die AWB se hoofkapelaan was, ’n huisvriend van Terre’Blanche, wat telkens met sy enigste seun gebots het en teen die einde van sy lewe ontnugter toegee dat hy niks meer verstaan nie, dat sy waarhede in der waarheid nie standgehou het nie. Daar is Dana se ma wat waarskynlik ’n sakevrou in eie reg kon wees, maar getrou saam met haar man van plattelandse gemeente na plattelandse gemeente trek, wat haar laaste tye feitlik bedlêend slyt met haar sigarette en haar huishulp vir wie sy as “Skattebol” aanspreek en wat haar ook so noem. Daar is Karel Schoeman wat sy eie lewe neem en die twee swart vrouens wat hom op sy laaste reis vergesel het.

Dan is daar natuurlik Johannes en Lettie en Koos, wat op Ventersdorp vir Dana se pa gewerk het en na sy dood sy versoek om na Dana om te sien, letterlik tot uitvoer bring. In die eb en vloed van Dana se verhouding met Johannes en sy mense word ons ewige soeke na mekaar verpersoonlik; die frustrasie, die onbegrip, soms die woede, maar altyd die liefde en die eerlike begeerte om mekaar te aanvaar en te probeer verstaan.

Ook die selfdood van Dana se verloofde word met sy kenmerkende eerlikheid hier verwoord. Die leser gaan saam met ’n verpletterde man op reis die binneland in, na die begrafnis van sy verloofde, na ’n groter begrip van die menslike weerloosheid voor depressie, wat vir sommige ’n terminale siekte is. Daarna pak die leser saam met hom sy huis op Jacobsbaai op en vertrek na ’n nuwe lewe met net die nodigste besittings en sy versameling optelhonde. Ons glo ons sal in ’n volgende bundel ook die res van sy reis kan meemaak.

Die insigte wat Dana ten opsigte van depressie verwoord, kan as een van die belangrikste elemente in die boek beskou word. In ’n tyd waar die stigma nog stewig aan geestesiektes kleef, waar dodelik siek mense nog deur oningeligtes aangesê word om hulle “reg te ruk”, is hierdie woorde soos ligte in ’n donker hemelruim: “Depressie is werklik ’n siekte, ’n verskriklike stuk waarheid wat hoop in wanhoop verander tot jou angs vir die lewe groter kan raak as jou angs vir die dood.”

Soekmekaar is die kroniek van ’n soekende siel, ’n lid van ’n volk wat moeitevol en sukkelend op soek is na sy plek in Suid-Afrika, sy plek in Afrika en in die wêreld. Dana Snyman het nie vir ons antwoorde nie, maar hy vergesel ons getrou op ons elkeen se reis na groter begrip, groter deernis en groter hoop.

Soekmekaar is onontbeerlike leesstof vir elkeen wat hierdie land liefhet, elkeen wat ons uitdagings probeer deurgrond, elkeen wat probeer om ten alle koste die hoop te behou. Dana Snyman se persoonlike reis het ongemerk ’n metafoor vir die reis van elke denkende Afrikaner geword; die dokumentasie van ons eindelose soeke na mekaar en na onsself.

Lees Soekmekaar – en verdiep jou in die wonderlike, skrikwekkende ervaring van Afrikaans-wees, soos verwoord deur iemand wat saam met jou op soek is na die ontwykende waarheid.

Die oorspronklike resensie het hier verskyn: https://www.litnet.co.za/resensie-soekmekaar-deur-dana-snyman/?fbclid=IwAR1RKA469GDbBh0dv_TxnhSLpOznwciS1pRZojJxlsgzPkWS6uFxBNcN-SU

 

Sleutelwoordw: , ,

Sommer snaaksighede …

LaggesiggieEk weet glad nie meer waar ek hierdie gekry het nie. Dis beslis nie my eie werk nie. Maar party is nogal snaaks. 

As jy lyk soos jou paspoort-foto, dan het jy ‘n reis nodig.

Sy het so baie plooie, sy skroef haar hoed op!

Hy is so maer, hy lyk soos ‘n erdwurm met ‘n handbriek.

Ek is nou so opgewonde soos ‘n budgie op steroids !

Jy’s so skeel jy kyk jouself diep in die oë!

Hy ìs so kort hy weet nie of dit keelseer of aambeie is nie.

Hy is so kort hy slaan tot sy onderbroek se pype om.

Hy is so maer, as hy langs ‘n wit muur loop lyk dit soos n kraak wat beweeg.

Hy is so skelm, hy bid onder ‘ n skuilnaam.

Ek gaan jou klap dat jy lus kry vir niks.

Ek sit nou so lekker, ek staan sommer op en sit weer.

Lang gesig soos ‘n bok wat afdraand vreet.

Drank los nie probleme op nie, maar so ook nie melk of water nie.

Ek voel nou so goed, ek vul sommer die lottonommers verkeerd in.

Ek is nou so lui, ek trou sommer ‘n pregnant vrou.

Ondervinding is iets wat jy eers kry nadat jy dit nodig gehad het.

Almal kry die voorreg om onnosel te wees, net jammer party maak misbruik daarvan.

Hy is so lelik, as hy op die sand sit wil die katte hom toekrap …

Arende vlieg dalk hoog, maar ons muishonde word nooit deur ‘n vliegtuigmotor ingesuig nie.

Die mens is op aarde geplaas om ‘n sekere hoeveelheid werk te doen. Op die oomblik is ek so ver agter, ek sal nooit dood gaan nie.

Ons kan nie almal helde wees nie, iemand moet langs die pad staan en hande klap.

Ek glo dat as iets die moeite werd was om te doen, dan sou iemand anders dit lankal gedoen het.

Jy mag nooit meer as jou yskas weeg nie.

As jy vir jouself kan lag, het jy altyd iets om oor te lag.

 

 

 

Sleutelwoordw: , , ,

Alba Bouwerprys vir Kinderliteratuur aan Jaco Jacobs en Zinelda McDonald!

Moenie hierdie boek eet nieLAPA kondig met trots aan dat Jaco Jacobs en Zinelda McDonald die wenners is van die Alba Bouwerprys vir Kinderliteratuur, die wenpublikasie is die rympiesboek Moenie hierdie boek eet nie!

Dié prys word deur die Akademie van Wetenskap en Kuns toegeken aan ’n boek vir lesers van sewe tot twaalf.

Hoe lank is ’n weerwolf se humeur? Is enige iets erger as skottelgoed was? Wat soek jou ouma op die Pick n Pay se dak? Hoekom dra bere nie klere nie? Bestaan daar iets soos ’n spaghettiboom? Wat moet jy doen as ’n renoster jou jaag?

Jy sal die antwoorde op al hierdie vrae vind in Moenie hierdie boek eet nie!

Dié lawwe lekkerlagboek bevat 365 rympies (en ’n bonusrympie vir ’n skrikkeljaar) wat kinders (én grootmense!) heeljaar sal laat skaterlag!

Daar is rympies oor oupas en oumas, goggas, krieket, ruimtevaarders, seerowers, spoke, skooltoilette, erdvarke, Kersvader, krokodille, volstruismelk, Valentynsdag, en dinge wat baie sleg ruik!

* * *

Moenie hierdie boek eet nie! is by toonaangewende handelaars asook direk by LAPA Uitgewers beskikbaar. Kontak LAPA by 012 401 0700 of besoek ons webblad: www.lapa.co.za.

 

 
1 Kommentaar

Posted by op 16/04/2019 in Afrikaans, Boeke, Humor, Lees, Skryf, Skrywers

 

Sleutelwoordw: , , , ,

Kortverhaal deur Tinus Viviers: Dag van die e-pos

e-posElmien lees haar verhaal deur, stoor dit dan met ʼn sug. Sy gaan dit nie eers instuur nie; dit sal waarskynlik soos die ander net teruggestuur word. Of die karakters gaan nie rond wees nie, of dit gaan te kompleks wees na die keurder se smaak. Sy staan op en maak ‘n beker tee, gaan sit lusteloos op haar woonstel se balkon en kyk na die blou skynsel van die Papegaaiberg. Nou sonder enige direkte sonstrale daarop. Sy proe aan die tee. Dis lekker, maar sou beter gesmaak het met geselskap, maar waar kry sy dit? Haar vriende het so te sê almal saam met JJ verdwyn. Haar oë fokus op ʼn donker kol onder een van die pie ke. Dan verbeel sy haar dis ʼn groot gat en wonder hoe dit sal voel om in die donker daarin af te sak. Sy sal ook graag wil weet of haar siel dan sal rus, maar skrik dadelik vir haar gedagtes. Sy sal iets daaraan moet doen anders beland sy weer in dieselfde groef as agtien Read the rest of this entry »

 

Sleutelwoordw: , ,

LAPA wen ’n Tinteltong Toekenning!

Ek is vandag trots om lid van die LAPA-familie te wees! 

Op 21 Februarie, Internasionale Moedertaaldag, is LAPA Uitgewers vereer met ’n Tinteltong Toekenning as die uitgewer wat Afrikaans bevorder.

eIMG_2519.JPG

Van links na regs: Ian Dennewill, Izak de Vries, Sylvia de Wet en Sumarie Erasmus van LAPA, met Gerhard van Huyssteen, ’n lid van die ATKV se direksie. Van Huyssteen was ook die gasspreker by die toekenningsgeleentheid.

Die prys is toegeken deur AfriVriendelik, ’n filiaal van AfriForum.

AfriVriendelik het die kortlyste bekendgemaak waarna die publiek ’n geleentheid gehad het om vir hulle gunsteling te stem.

LAPA is besonder trots op die toekenning en is dankbaar dat AfriVriendelik ons werk raakgesien het, ook dat die publiek vir ons gestem het.

Ons luister na ons lesers!

Persvrystelling LAPA

 

 

 

 
 

Sleutelwoordw: ,

Wenners van LAPA se Jeugromankompetisie 2017 aangewys

ToastTwee gesoute gunstelinge, ’n opwindende nuwe stem wat deur die ATKV-Skryfskool geslyp is… dus drie wenverhale wat jong lesers se asem gaan wegslaan.

Die wenners van LAPA se Jeugromankompetisie vir 2017 is pas bekend gemaak, en aanhangers van dié genre kan uitsien na drie uitsonderlike wenverhale wat later vanjaar die rakke gaan tref.

Die eerste plek gaan vanjaar aan Jan Vermeulen vir Oopmond, die verhaal van Madelaine Taaibosch wat sewe maande ná haar hartoorplanting begin vermoed die nuwe hart wat in haar borskas klop, is ’n gebroke hart. Hoewel die dokters haar verseker daar is niks met die skenkerhart verkeerd nie, begin sy vreemde dinge sien – dinge uit die verlede en in die toekoms. Die skrywer vervleg verskillende intriges meesterlik in ’n storie wat wys hoe harte mekaar selfs oor eeue heen kan vind. Vermeulen was ook in 2015 die wenner van hierdie kompetisie met Asem, en is voorheen al twee maal met die Sanlamprys (goud in 2000 en silwer in 2017), die M.E.R.-prys, die Scheepersprys en ’n ATKV-kinderboektoekenning bekroon. In Maart verskyn Vermeulen se krimi, Die vyfde Aspoester, ook by Read the rest of this entry »

 

Sleutelwoordw: , , , , , , , , ,

Die waarde van ‘n drukkie

Drukkie bewegend.gifEk het – soos seker baie van my tydgenote – nie met drukkies grootgeword nie. Nog minder met openlike verklarings van liefde tussen familie of vriende. Maar wel met die soen-op-die-mond-gewoonte. Nogal ʼn vreemde teenstelling, as mens mooi daaroor dink.

Vandag werk dinge natuurlik meestal andersom. Mondsoene word in my kringe deesdae vir die geliefde gereserveer, of dalk vir ouer familie wat nog in die gewoonte is en dalk kan aanstoot neem as dinge nou skielik verander. Eintlik is dit so ʼn intieme handeling dat ek my amper nie ʼn tyd kan voorstel toe dit algemeen was tussen al wat leef en beef nie. Dink net aan die kieme … J Om nie eens van die snorre en baarde te praat nie. Mens hoef maar net bietjie rond te vra en jy hoor vele stories van kinders wat (vir hulle) grillerige ooms of tantes moes soen. Persoonlik het ek ‘n paar storietjies wat ek dalk nie hier moet deel nie. J Die meeste van hulle behels ‘n skaam dogtertjie en volwasse manlike familielede – of selfs ‘n skaam Read the rest of this entry »

 

Sleutelwoordw: , , ,